Kraków
- WAWEL - Wzgórze Wawelskie jest najważniejszym monumentem polskiej kultury i historii. Już u schyłku X w. był tutaj ośrodek władzy książęcej, a na początku XI w., rezydencja biskupów. W XIV w. zbudowano okazały zamek i katedrę w stylu gotyckim. W XVI w. Zygmunt Stary przebudował rezydencję i powstał wspaniały zamek renesansowy, a w katedrze kaplica grobowa tegoż władcy i jego syna Zygmunta Augusta.
- BARBAKAN - Jest to gotycka budowla powstała w latach 1498-1499 znajdująca się na zewnątrz murów obronnych. Barbakan zbudowany z grubych na 3 metry murów wyposażony był w 7 wieżyczek i aż 130 otworów strzelniczych, a otoczony był wypełnioną wodą, szeroką fosą.
- BRAMA FLORIAŃSKA - Jest zbudowana z kamienia i ma 34,5 metra wysokości. Pochodzi z początku XIV w-ok.1300r. Zawsze była reprezentacyjną bramą miasta. Tędy wjeżdżały orszaki królewskie i zagranicznych poselstw, podążające na Wawel. Nad bramą wejściową(od strony Barbakanu) znajdował się kiedyś orzeł zastąpiony w 1882 r. tarczą z orłem piastowskim projektu Jana Matejki. Wewnątrz znajduje się klasyczny ołtarz z początku XIX w. z późnobarokową kopią cudownego obrazu Matki Boskiej Piastowskiej. Od strony miasta widnieje płaskorzeźba przedstawiająca św. Floriana. Jest to jedna z czterech baszt, które wraz z fragmentem murów obronnych i Barbakanem przetrwały wyburzenie fortyfikacji miejskich w początkach XIX w.
- KOŚCIÓŁ MARIACKI - Parafialny kościół miasta Krakowa od 1223r. Wielokrotnie przebudowywany, obecnie gotycki, ceglano-kamienny.
Pomiędzy wzniesione ok. 1288-1320 wieże zachodnie a zbudowane ok. 1355-65 3-przęsłowe prezbiterium jest wstawiony w 1392-97 4-przęsłowy korpus z nawą główną. Po jego bokach dostawiono w 1423-46 po trzy kaplice i po jednej kruchcie. W podziemiach zachowane są resztki kamiennej bazyliki romańskiej z 1221-22 r. Dość ciemne, smukłe wnętrze wypełnione jest bogatym wyposażeniem, głównie barokowym. Prezbiterium o wysokich oknach, nakryte jest sklepieniem gwiaździstym. Dwie wieże z wieloma kondygnacjami okien. Wyższa północna z nadbudówką nakrytą hełmem późnogotyckim z wieńcem 8 wieżyczek oraz iglicą ze złoconą koroną. Z niej wygrywany jest co godzinę słynny hejnał.
- KOPIEC KOŚCIUSZKI - Kopiec Kościuszki usypało społeczeństwo polskie w latach 1820-1823 pod kierunkiem Komitetu Pomnika - Mogiły Kościuszki. Kopiec usypany na wzór prehistorycznych kurhanów zachowanych w pobliżu Krakowa, zwanych Kopcami Krakusa i Wandy - wznosi się na Wzgórzu św. Bronisławy od wysokości 293 do 327 m n. p. m., wysokość stożka wynosi 34 m, jego szczyt w 1860 roku zwieńczono głazem z tatrzańskiego granitu.
- SUKIENNICE - Król Bolesław Wstydliwy, lokując w 1257 roku miasto, zobowiązał się do zbudowania Sukiennic - miejsca dla targów.
Była to na początku ulica, po której obu stronach ciągnęły się kramy. Na noc zajeżdzały tu wozy kupców z towarem i wyjścia zamykano kratami. W ten sposób przyjezdnym kupcom i ich towarom zapewniano bezpieczne schronienie. Z tych właśnie małych kramów stopniowo uformowano budynek Sukiennic. W czternastym wieku król Kazimierz Wielki rozbudował i zmodernizował gmach, tworząc wielką trzynawową budowlę o długości 108 metrów i szerokości 18 metrów. Z tych czasów zachowały się piękne gotyckie szczyty i gotyckie mury podłużne.
- SMOCZA JAMA - W wapiennej skale, na której stoi Zamek Wawelski, u stóp murów od strony Wisły znajduje się wylot jaskini zwanej Smoczą Jamą. W końcu XIX w. A.Alth zbadał wnętrze groty i znalazł w niej jedynie kości zwierzęce. W 1950 r. archeolodzy odkryli koło Baszty Złodziejskiej jakąś skalną szczelinę, a w 1960 r. nieco dalej na południe jeszcze jedną sztucznie poszerzoną. Ze starych przekazów wiadomo, że we wnętrzu Wawelskiego Wzgórza było sporo różnych grot i pieczar. Już J.Długosz pisał o licznych jaskiniach, które zwą się smoczymi jamami. Były one wykorzystywane przez biedotę w celach mieszkalnych. Dziś już nikt tu nie mieszka, nie ma też żadnego smoka, ale na pamiątkę legendy stoi przed wejściem do Jamy (od strony Wisły) wielka rzeźba smoka - dzieło krakowskiego rzeźbiarza, Bronisława Chromego.
- TEATR IM. JULIUSZA SŁOWACKIEGO - Został otwarty 21 października 1893 roku. Gmach, zaprojektowany przez Jana Zawiejskiego, został zbudowany na wzór najpiękniejszych europejskich teatrów końca XIX wieku. Teatr im. Juliusza Słowackiego (dawniej zwany Teatrem Miejskim) budowano tak, jak buduje się najświętsze pomniki. Wcześnie otoczyła go legenda. Już w pierwszych latach zyskał rangę sceny narodowej i wyznaczył kierunki rozwoju całego polskiego teatru współczesnego. Gmach na placu Św. Ducha wpisał się w topografię magicznego Krakowa. Nie da się zrozumieć polskiej kultury, jeśli się nic nie wie o Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Nie można powiedzieć, że się poznało Kraków, jeśli się nie było w gmachu przy placu Św. Ducha. Galicja (część zaboru austriackiego) cieszyła się od 1867 roku autonomią i swobodami politycznymi, a jej "stolica" Kraków, stał się ośrodkiem polskiego życia narodowego. Budowę Krakowskiego Teatru Miejskiego, który miał stanąć na Pl. Św. Ducha frontem do ul. Szpitalnej, Rada Miasta powierzyła w 1890r. Sławnemu architektowi Janowi Zawiejskiemu. Koszty budowy wyniosły około 767 000 zł reńskich.
- BARBAKAN - Jest to gotycka budowla powstała w latach 1498-1499 znajdująca się na zewnątrz murów obronnych. Barbakan zbudowany z grubych na 3 metry murów wyposażony był w 7 wieżyczek i aż 130 otworów strzelniczych, a otoczony był wypełnioną wodą, szeroką fosą.
- BRAMA FLORIAŃSKA - Jest zbudowana z kamienia i ma 34,5 metra wysokości. Pochodzi z początku XIV w-ok.1300r. Zawsze była reprezentacyjną bramą miasta. Tędy wjeżdżały orszaki królewskie i zagranicznych poselstw, podążające na Wawel. Nad bramą wejściową(od strony Barbakanu) znajdował się kiedyś orzeł zastąpiony w 1882 r. tarczą z orłem piastowskim projektu Jana Matejki. Wewnątrz znajduje się klasyczny ołtarz z początku XIX w. z późnobarokową kopią cudownego obrazu Matki Boskiej Piastowskiej. Od strony miasta widnieje płaskorzeźba przedstawiająca św. Floriana. Jest to jedna z czterech baszt, które wraz z fragmentem murów obronnych i Barbakanem przetrwały wyburzenie fortyfikacji miejskich w początkach XIX w.
- KOŚCIÓŁ MARIACKI - Parafialny kościół miasta Krakowa od 1223r. Wielokrotnie przebudowywany, obecnie gotycki, ceglano-kamienny.
Pomiędzy wzniesione ok. 1288-1320 wieże zachodnie a zbudowane ok. 1355-65 3-przęsłowe prezbiterium jest wstawiony w 1392-97 4-przęsłowy korpus z nawą główną. Po jego bokach dostawiono w 1423-46 po trzy kaplice i po jednej kruchcie. W podziemiach zachowane są resztki kamiennej bazyliki romańskiej z 1221-22 r. Dość ciemne, smukłe wnętrze wypełnione jest bogatym wyposażeniem, głównie barokowym. Prezbiterium o wysokich oknach, nakryte jest sklepieniem gwiaździstym. Dwie wieże z wieloma kondygnacjami okien. Wyższa północna z nadbudówką nakrytą hełmem późnogotyckim z wieńcem 8 wieżyczek oraz iglicą ze złoconą koroną. Z niej wygrywany jest co godzinę słynny hejnał.
- KOPIEC KOŚCIUSZKI - Kopiec Kościuszki usypało społeczeństwo polskie w latach 1820-1823 pod kierunkiem Komitetu Pomnika - Mogiły Kościuszki. Kopiec usypany na wzór prehistorycznych kurhanów zachowanych w pobliżu Krakowa, zwanych Kopcami Krakusa i Wandy - wznosi się na Wzgórzu św. Bronisławy od wysokości 293 do 327 m n. p. m., wysokość stożka wynosi 34 m, jego szczyt w 1860 roku zwieńczono głazem z tatrzańskiego granitu.
- SUKIENNICE - Król Bolesław Wstydliwy, lokując w 1257 roku miasto, zobowiązał się do zbudowania Sukiennic - miejsca dla targów.
Była to na początku ulica, po której obu stronach ciągnęły się kramy. Na noc zajeżdzały tu wozy kupców z towarem i wyjścia zamykano kratami. W ten sposób przyjezdnym kupcom i ich towarom zapewniano bezpieczne schronienie. Z tych właśnie małych kramów stopniowo uformowano budynek Sukiennic. W czternastym wieku król Kazimierz Wielki rozbudował i zmodernizował gmach, tworząc wielką trzynawową budowlę o długości 108 metrów i szerokości 18 metrów. Z tych czasów zachowały się piękne gotyckie szczyty i gotyckie mury podłużne.
- SMOCZA JAMA - W wapiennej skale, na której stoi Zamek Wawelski, u stóp murów od strony Wisły znajduje się wylot jaskini zwanej Smoczą Jamą. W końcu XIX w. A.Alth zbadał wnętrze groty i znalazł w niej jedynie kości zwierzęce. W 1950 r. archeolodzy odkryli koło Baszty Złodziejskiej jakąś skalną szczelinę, a w 1960 r. nieco dalej na południe jeszcze jedną sztucznie poszerzoną. Ze starych przekazów wiadomo, że we wnętrzu Wawelskiego Wzgórza było sporo różnych grot i pieczar. Już J.Długosz pisał o licznych jaskiniach, które zwą się smoczymi jamami. Były one wykorzystywane przez biedotę w celach mieszkalnych. Dziś już nikt tu nie mieszka, nie ma też żadnego smoka, ale na pamiątkę legendy stoi przed wejściem do Jamy (od strony Wisły) wielka rzeźba smoka - dzieło krakowskiego rzeźbiarza, Bronisława Chromego.
- TEATR IM. JULIUSZA SŁOWACKIEGO - Został otwarty 21 października 1893 roku. Gmach, zaprojektowany przez Jana Zawiejskiego, został zbudowany na wzór najpiękniejszych europejskich teatrów końca XIX wieku. Teatr im. Juliusza Słowackiego (dawniej zwany Teatrem Miejskim) budowano tak, jak buduje się najświętsze pomniki. Wcześnie otoczyła go legenda. Już w pierwszych latach zyskał rangę sceny narodowej i wyznaczył kierunki rozwoju całego polskiego teatru współczesnego. Gmach na placu Św. Ducha wpisał się w topografię magicznego Krakowa. Nie da się zrozumieć polskiej kultury, jeśli się nic nie wie o Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Nie można powiedzieć, że się poznało Kraków, jeśli się nie było w gmachu przy placu Św. Ducha. Galicja (część zaboru austriackiego) cieszyła się od 1867 roku autonomią i swobodami politycznymi, a jej "stolica" Kraków, stał się ośrodkiem polskiego życia narodowego. Budowę Krakowskiego Teatru Miejskiego, który miał stanąć na Pl. Św. Ducha frontem do ul. Szpitalnej, Rada Miasta powierzyła w 1890r. Sławnemu architektowi Janowi Zawiejskiemu. Koszty budowy wyniosły około 767 000 zł reńskich.